Kolorowe okręgi, czyli czym jest kultura języka

Oto i on – pierwszy artykuł. Trochę się natrudziłam, abyś mógł go przeczytać, bo – zanim zaczęłam pisać – musiałam podjąć wyzwanie, jakim było stworzenie tej witryny: domena, hosting, wybór szaty graficznej… To wszystko było dla mnie nowością. Ale poradziłam sobie, bo nie ma rzeczy niemożliwych. I oto jest! „Kultura Języka” do Twojej dyspozycji! Ale… jak właściwie rozumieć termin „kultura języka”, którego użyłam jako nazwy mojej strony? O tym właśnie jest pierwszy artykuł.

Moim celem jest pisanie w taki sposób, aby rozumiało mnie jak największe grono czytelników, dlatego tytułowe zagadnienie opiszę krótko i konkretnie:

  1. Kultura języka cechuje osobę, która dba o to, jak mówi i pisze. Dla takiej osoby ważna jest poprawność językowa wypowiedzi, jej estetyka i sprawność. Taka osoba szanuje swojego rozmówcę (czytelnika). Kultura języka jest więc pewnym zestawem umiejętności i postaw.
  2. Kultura języka to skrótowe określenie działalności kulturalnojęzykowej, na którą składa się np. poradnictwo językowe.
  3. Omawiany termin to też nazwa dyscypliny naukowej. Na studiach (zwłaszcza polonistycznych) jest przedmiot o tej nazwie (pisany małymi literami!).

Z mojego punktu widzenia, jako autorki tej strony internetowej, najważniejsze jest pierwsze rozumienie kultury języka, ponieważ chcę pisać przede wszystkim o czterech elementach: poprawności i sprawności językowej oraz estetyce i etyce słowa. Krótko omówię każdy element.

  • Poprawność językowa jest niezbędnym warunkiem dobrego tekstu (mówionego i pisanego). Odbiorca wypowiedzi ma przecież koncentrować się na treści, dlatego nie powinien się rozpraszać błędami i usterkami językowymi.
  • Nadawca odznaczający się sprawnością językową zna różne odmiany i style języka, dzięki czemu potrafi dobrać właściwy sposób przekazu do sytuacji, w której się znajduje (posłuży się innym językiem na spotkaniu ze znajomymi, a innym – podczas rozmowy o pracę).
  • Tekstem mówionym estetycznym nazwiemy ten wypowiedziany starannie (wyraźnie), bez wulgaryzmów czy naleciałości gwarowych. Tekst pisany odbierzemy pozytywnie jeśli np. jest obrazowy, cechuje go bogactwo słownictwa i nie trzeba zgadywać, co autor miał na myśli (ma to również związek z poprawnością językową).

01. Elementy kultury języka

  • O etyce słowa mówimy wtedy, gdy nadawca i odbiorca tekstu szanują się wzajemnie – traktują się podmiotowo (nie – przedmiotowo), nie narzucają własnych poglądów, chcą się wzajemnie słuchać. Odbiorca tekstu ma prawo oczekiwać, że dowie się prawdy, nie zostanie zastraszony czy zmanipulowany. Nadawca zaś – że zostanie wysłuchany uważnie, a słuchacz (czytelnik) nie będzie zawczasu uprzedzony.

Oczywiste jest, że te elementy kultury języka przenikają się wzajemnie (np. objawem szacunku wobec odbiorcy jest przecież staranność i poprawność językowa wypowiedzi). Ten prosty schemat, który umieściłam obok tekstu, obrazuje te powiązania.

Jestem ciekawa, który element kultury języka najbardziej Cię zainteresował. Zostawiam pole komentarza do Twojej dyspozycji!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*