Częste błędy na ulicach

Gdziekolwiek jestem i czymkolwiek się zajmuję, mam do czynienia z językiem. Gdy idę ulicą – mijam szyldy, reklamy i ogłoszenia; gdy gotuję – sięgam po przyprawę, która ma swoją nazwę; gdy robię zakupy – czytam etykiety produktów, które chcę kupić; […]

O życzeniach wielkanocnych słów kilka

Pamiętam, jak odbierałam córcię z przedszkola i jak mówiła mi wierszyk o pączku: „Był sobie pączek, który nie miał rączek. Miał dziurkę na konfiturkę. Wszyscy go lubili na Tłusty Czwartek”. To rzeczywiście był Tłusty Czwartek. A dziś mamy Wielki Czwartek […]

Jakby (jak by) – razem czy osobno?

Pisownia wyrazu „jak” z cząstką „-by” wywołuje spore zamieszanie. I tak samo jak są w naszym języku wyrazy mające kilka znaczeń (np. surówka, klatka), tak samo w gramatyce jedno słowo może być dwiema częściami mowy. I właśnie od tego, czy […]

„Wigilia” czy „wigilia”? I kim jest Święty Mikołaj?

Pewnie nieraz zastanawiałeś się, czy dzień przed Bożym Narodzeniem to „Wigilia” czy „wigilia”. No i kto wchodzi przez komin, aby włożyć prezenty pod choinkę – „Święty Mikołaj”, a może „święty Mikołaj”? A jak nazywa się 6 grudnia – dzień, w […]

„Zresztą” – razem czy osobno?

Zdarzyło ci się kiedyś zmienić treść pocztówki z wakacji tylko dlatego, że nie wiedziałeś, która pisownia jest poprawna: „znad” czy „z nad”? To pierwsze tak dziwnie wygląda, bo przecież „z” i „nad” to dwa oddzielne przyimki. Więc może ta druga […]

Co to są nazwy własne i kiedy używać wielkich liter

Gdy uczyliśmy się pisać, dowiadywaliśmy się również, kiedy używamy wielkiej litery. Nauczycielki wciąż powtarzały: „Zdanie zaczynamy wielką literą”, „Nazwy krajów i ich mieszkańców piszemy wielką literą”, „Imiona i nazwiska piszemy wielką literą”, no i oczywiście: „Nazwy własne piszemy wielką literą”. A […]

Co to są partykuły

Właściciel pewnej restauracji miał bzika na punkcie noży. Dlatego kelner musiał pilnować, aby codziennie liczba noży się zgadzała. Gdyby któryś nóż zginął, kelner miałby nieprzyjemności. Dlatego na koniec każdego dnia liczył noże, podśpiewując: „Liczy noże, niechby nie!”. Dzięki tej historyjce […]

„Mi” czy „mnie”?

„Ciebie się to podoba?” – pytała koleżanka, ilekroć zaczęłam zdanie od dłuższej formy zaimka, czyli w tym wypadku „mnie”: „Mnie się to podoba”. Wtedy, gdy miałam 10 lat, pytanie koleżanki robiło na mnie wrażenie: „Skoro zwraca mi uwagę, to pewnie […]

Jak odmienić „PIT”

Kwiecień – ostatni miesiąc rozliczania się z urzędem skarbowym, czyli wypełniania i dostarczania formularzy PIT-37. Jeśli masz już to za sobą, pewnie dawno o sprawie zapomniałeś. Jeśli jednak PIT jest jeszcze na twojej liście zadań, lepiej się nim zajmij. Po […]

Jak odmienić „Białystok”, „Krasnystaw”

Są w języku polskim takie rzeczowniki, które kiedyś były dwoma oddzielnymi wyrazami, jednak z biegiem lat zatraciły swoją odrębność znaczeniową, więc zaczęto pisać je łącznie i zróżnicowała się ich odmiana. Zmieniło się nawet znaczenie niektórych słów składowych. Mowa o zrostach.

Newsletter

Otrzymuję kilka newsletterów i bardzo je sobie cenię. Przede wszystkim dlatego, że dzięki nim oszczędzam czas. Nowe treści na stronach zwykle pojawiają się nieregularnie (na „Kulturze Języka” również), więc unikam sytuacji, gdy odwiedzam jakąś witrynę i stwierdzam, że nie ma […]

Mów pozytywnie!

Osobie myślącej pozytywnie częściej udaje się to, co zamierzyła. Uważam, że kluczem do pozytywnego myślenia jest pozytywne mówienie, czyli takie formułowanie wypowiedzi, które ujmuje rzeczywistość od strony pożądanego rezultatu zamiast czarnego scenariusza.

Jak zacząć i zakończyć e-mail

Dawniej pisało się listy, dziś pisze się mejle. Tymi pierwszymi rządzą ustalone zasady – wiemy, jak zacząć i skończyć tradycyjny list. Z mejlem jest nieco inaczej, bo może pełnić więcej funkcji niż jego papierowy odpowiednik. W związku z tym, że […]

Przecinek przed „i” (cz. 3)

W tej części artykułu o (nie)stawianiu przecinka przed „i” opiszę być może zaskakujący kontekst, w którym „i” będzie podwojone, ale nie postawimy przed nim przecinka. To podwojenie okaże się jednak tylko pozorne.

Przecinek przed „i” (cz. 2)

W pierwszej części artykułu o tytułowym szkolnym micie opisywałam, kiedy rzeczywiście przecinka przed „i” postawić nie można. Przed Tobą druga część, z której dowiesz się o kontekstach, w których przed „i” ten znak interpunkcyjny pojawić się musi.

Przecinek przed „i” (cz. 1)

W szkole podstawowej nauczycielka od polskiego często powtarzała, że przed „i” nie stawiamy przecinka. Wbiłam to sobie do głowy i… popełniałam błędy interpunkcyjne (Ty też?). Jak się okazuje, w tej zasadzie jest tylko część prawdy. Właśnie o tej części piszę […]

Jak odmienić „Facebook”, „Google”, „YouTube”

Facebook, Google, YouTube, Skype, pendrive – z pisownią tych wyrazów nie mamy problemu wtedy, gdy w zdaniu występują one w formie podstawowej (w mianowniku). Sprawa się komplikuje, gdy przyjdzie nam odmienić te słowa, np. Lubię oglądać filmy na (YouTube); Siostra […]

Co to jest kultura języka

Oto i on – pierwszy artykuł. Trochę się natrudziłam, abyś mógł go przeczytać, bo – zanim zaczęłam pisać – musiałam podjąć wyzwanie, jakim było stworzenie tej witryny: domena, hosting, wybór szaty graficznej… To wszystko było dla mnie nowością. Ale poradziłam […]